Kętrzyn - Bazylika

Bazylika Mniejsza św. Jerzego jest najlepiej zachowanym kościołem obronnym na Mazurach. budowany na miejscu dawnej strażnicy od 1359, rozbudowywany do pierwszych lat XVI wieku. Na początku XV wieku wzniesiono drugą wieżę (dzwonniczą), a pod koniec stulecia obiekt przebudowano na trójnawową pseudobazylikę. Po pożarze w 1500 r., podczas odbudowy powstało istniejące i charakterystyczne odchylenie osi kościoła (prezbiterium nie leży dokładnie na osi nawy środkowej, ze środka nawy głównej są widoczne tylko dwa okna: prawe i środkowe, trzecie jest niewidoczne).

Wojnowo (Mazury) - zespół klasztorny

Klasztor filiponów wybudowany został w 1847 r. pierwotnie jako monaster męski, rozbudowany w latach 1852–1857 przez Piotra Ledniewa, zwanego Pawłem Pruskim. W 1885 r. przybyła tu z Moskwy zakonnica (Jewpraksija), wykupiła klasztor wraz z folwarkiem, założyła zgromadzenie żeńskie i sprowadziła mniszki ze spalonego klasztoru w Spychowie.

Studzieniczna - kościół parafialny

Obecny kościół parafialny pod wezwaniem Matki Boskiej Szkaplerznej został zbudowany w 1847 r., przez chłopa Szymona Andruszkiewicza z Pawłówki pod Sejnami. Wystrój wnętrza kościółka jest dziełem ludowych artystów.

Sanktuarium w Studzienicznej

Obecna murowana kaplica, stojąca na dębowych pniach, pochodzi z 1872 r. Murawski po śmierci w 1814 został pochowany pod ołtarzem. Dąb na którym wisiał obraz Matki Boskiej ścięli Rosjanie, a sam obraz przeniesiono do kaplicy. Podczas przedostatniej pielgrzymki do Polski w roku 1999 Studzieniczną odwiedził papież Jan Paweł II. Na wyspie, obok kaplicy, w miejscu gdzie przypłynął statkiem białej floty, wzniesiono pomnik upamiętniający tę wizytę. W zatoczce obok rosną piękne lilie wodne.

Sejny - Bazylika

Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny została zbudowana w latach 1610-1619 w stylu późnorenesansowym, konsekrowana w 1632 roku pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, Św. Jerzego i Św. Jacka. Większość wyposażenia świątyni: ołtarzy, malowideł jest wykonana w stylu barokowym i pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku. Najcenniejszym elementem jest drewniana gotycka figura szafkowa Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XV wieku wykonana w kształcie tryptyku, będąca od XVII wieku przedmiotem kultu religijnego. W nawie głównej kościoła w miejscu pierwotnego prezbiterium znajdują się zbudowane w 1907 roku organy neobarokowe, na których od 1993 roku odbywają się koncerty Międzynarodowego Festiwalu Organowego Młodych Juniores Priores Organorium Seinensis.

Klasztor nad Wigrami (Mazury)

Jest to były klasztor Kamedułów położony na wzgórzu nad jeziorem Wigry.
Za księcia Witolda na wyspie wzniesiono dwór myśliwski, rozbudowany za Władysława IV. W 1667r. król Jan Kazimierz nadał wyspę wraz z zabudowaniami, okoliczne jeziora oraz duży kawał puszczy zakonowi kontemplacyjnemu kamedułów. Kameduli wybudowali kaplicę, kościół i zabudowania gospodarcze. W 1671r. pożar strawił drewniane zabudowania. W.1694 r. kameduli przystąpili do odbudowy zespołu klasztornego. Wyspę połączono groblą z lądem, podwyższono i uregulowano. Na dwu tarasach (niższym, na wysokości 11m, i wyższym, na wys. 16m nad lustrem wody) zabezpieczonych murami oporowymi wzniesiono budowle z cegły: kościół, 12 eremów czyli domów pustelniczych, refektarz, kaplicę kanclerską zwaną też domem królewskim, wieżę zegarową, dom furtiana i in. Dominującym elementem był barokowy kościół. Zbudowany na rzucie krzyża, miał dwie dwukondygnacjowe wieże zwieńczone hełmami. Bogate wnętrze kościoła wypełniało 9 ołtarzy, przeważnie rokokowych z połowy XVIIIw. Ołtarz główny i dwa przy prezbiterium wykonane były z dębu złoconego. Po trzecim rozbiorze w 1796r. władze pruskie dokonały konfiskaty olbrzymich dóbr kamedułów i.kasaty klasztoru. Zakonnicy musieli przenieść się na Bielany pod Warszawą. W 1800r. zostało utworzone biskupstwo wigierskie z siedzibą w zespole pokamedulskim. W 23 lata później kościół wigierski stał się parafialnym. I od tego czasu zaczęło się stopniowe ubożenie i niszczenie obiektu. Z kościoła przeniesiono część wyposażenia do innych parafii. Po II wojnie światowej przystąpiono do odbudowy całego zespołu.

Tykocin (Podlasie) - kościół

Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy został wzniesiony z fundacji Jana Klemensa Branickiego, w latach 1740 - 1750. Jest to późnobarokowa świątynia, typu bazylikowego, z okazałą elewacją frontową, zamykająca wschodnią ścianę Dużego Rynku w Tykocinie. Po obu stronach elewacji frontowej znajdują się dwie wieże połączone z korpusem kościoła łukami i arkadami w kształcie półkolistych skrzydeł wykończonych w części dachowej misternie wykonanymi rzeźbami. Dziedziniec świątyni zamknięty jest od czoła żelaznym ogrodzeniem i bramą zdobioną popiersiami czterech ewangelistów.
Wnętrze kościoła, trójnawowe, zdobią polichromie ścienne z 1749 r. wykonane przez Sebastiana Ecksteina. Ołtarz główny z ok. 1750 r., barokowo-rokokowy, jest pozłacany i bogato zdobiony. W bocznych nawach, znacznie mniejszych i wspartych na czterech potężnych filarach, znajduje się sześć ołtarzy.